Trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, Phú Riềng Đỏ là một dấu son tiêu biểu của phong trào công nhân và sự phát triển của tổ chức Đảng ở vùng Đông Nam Bộ. Di tích lịch sử Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng không chỉ ghi dấu một sự kiện quan trọng trong lịch sử đấu tranh cách mạng của địa phương, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh kiên cường và sức mạnh đoàn kết của giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX.
Di tích lịch sử Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng (Nguồn ảnh: Bảo tàng thành phố Đồng Nai)
Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác thuộc địa tại Việt Nam, trong đó có việc xây dựng và mở rộng các đồn điền cao su ở Nam Kỳ. Tại đồn điền cao su Phú Riềng, công nhân phải lao động cực nhọc trong điều kiện khắc nghiệt, chịu sự áp bức, bóc lột nặng nề của chủ đồn điền thực dân. Chính trong hoàn cảnh ấy, tinh thần đấu tranh chống áp bức, đòi quyền sống và quyền lợi chính đáng của người lao động từng bước được khơi dậy, tạo tiền đề cho sự hình thành phong trào công nhân có tổ chức.
Ngày 28/10/1929, Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng của phong trào công nhân cao su nơi đây. Sự ra đời của chi bộ đã tạo hạt nhân lãnh đạo, đưa hoạt động đấu tranh của công nhân từng bước phát triển theo phương hướng cách mạng có tổ chức. Đây là một sự kiện có ý nghĩa nổi bật trong lịch sử phong trào công nhân cao su và lịch sử đấu tranh cách mạng ở vùng Đông Nam Bộ.
Dưới sự tổ chức, vận động của lực lượng cách mạng, phong trào đấu tranh của công nhân cao su Phú Riềng ngày càng phát triển, tiêu biểu là cuộc đấu tranh Phú Riềng Đỏ đầu năm 1930. Cuộc đấu tranh thể hiện tinh thần đoàn kết, ý chí bất khuất và quyết tâm đứng lên chống lại chế độ áp bức, bóc lột của thực dân Pháp. Từ một địa bàn đồn điền cao su với điều kiện lao động khắc nghiệt, Phú Riềng đã trở thành biểu tượng của phong trào công nhân đấu tranh có tổ chức, góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng trong khu vực.
Với những giá trị lịch sử tiêu biểu, Di tích Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1999. Di tích là nguồn tư liệu quý báu giúp các thế hệ hôm nay tìm hiểu về quá trình hình thành tổ chức Đảng, sự phát triển của phong trào công nhân và những đóng góp của người lao động trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Giá trị của di tích không chỉ nằm ở địa điểm gắn với sự kiện lịch sử, mà còn được kết tinh trong truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và khát vọng độc lập, tự do của các thế hệ công nhân cao su. Phú Riềng Đỏ - mãi là Dấu son lịch sử, biểu tượng của tinh thần đấu tranh cách mạng và sức mạnh đoàn kết của giai cấp công nhân Việt Nam.
Nguyễn Trần Kiệt
